Algemene beschouwingen

Afgelopen donderdag waren de algemene beschouwingen in de gemeenteraad van de gemeente Leusden. Like van der Ham-van Hulten heeft daar namens GroenLinks-PvdA het woord gevoerd en haar maidenspeech uitgesproken. Hieronder de tekst die zij uitgesproken heeft. De begeleidende foto is gemaakt tijdens haar maidenspeech door Carlos Genders.

Dank u wel Voorzitter. Collega-raadsleden, fractievertegenwoordigers, Griffier, aanwezigen op de publieke tribune, luisteraars thuis, vandaag voer ik het woord namens onze fractie omdat de heer Sturkenboom vanwege vakantie afwezig is. Het is voor mij een bijzonder moment, want het is mijn maidenspeech!  Ik ervaar het als grote eer dat ik door de Leusdenaren tot raadslid ben gekozen en neem u nu graag mee in mijn keuze om mij naast mijn werk ook in te zetten voor de inwoners van deze gemeente.

Ik vertel eerst iets over mijn persoonlijke achtergrond en politieke motivatie. Dan zeg ik iets over de veranderende verhouding tussen gemeente en inwoners. Tot slot geef ik de reactie van mijn fractie op de kaderbrief en het college uitvoeringsprogramma.

Onlangs kwam ik deze krantenknipsels uit de jaren 70 tegen in het archief van mijn ouders. Mijn ouders behoorden tot de eerste inwoners van Lelystad. Zij waren allebei politiek actief – mijn moeder op lokaal niveau. Lelystad was toen nog geen gemeente – het behoorde tot het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders – en de gemeentewet was niet van toepassing. Er was geen gemeenteraad, wel een adviescommissie, waar dus wel of niet naar geluisterd kon worden. Mijn moeder was als gekozen volksvertegenwoordiger een van de voorvechters van grotere inspraak voor de inwoners van de jonge stad op terreinen als ruimtelijke ordening. Ik beschouw haar als belangrijke inspiratiebron bij het werk dat ik nu doe.

Opkomen voor de belangen van onze inwoners en ons dorp.

Samen leven, en met begrip voor elkaar, bouwen aan de toekomst van Leusden.

Vanuit Leusden een bescheiden bijdrage leveren aan een schone, eerlijke en vreedzame wereld waar onze kinderen en kleinkinderen ook fijn kunnen leven.

Tot 2004 woonde ik met veel plezier in het buitenland – in Mali, Burkina Faso, de Verenigde Staten, Maleisië, Vanuatu, China, België en het Verenigd Koninkrijk –  en uit die rijke ervaring put ik nog steeds veel inspiratie. De samenleving wordt in ieder land anders vormgegeven. Om een paar voorbeelden te noemen: In China ben je als individu ‘slechts’ een schakel die de generaties met elkaar verbind, in Vanuatu worden mannen en vrouwen geacht in gelijke mate bij te dragen aan het verbouwen van voedsel.

Van dat laatste kunnen we in Nederland nog wat leren, ook in de politiek. Meer vrouwen in de raad – dat is nog steeds een opdracht. Een volksvertegenwoordiging hoort een afspiegeling te zijn van de samenleving. Ik ben blij en trots dat ik daar een bijdrage aan kan leveren, en dat mijn lieve moeder dat nog mag meemaken.

Samenleving

In 2016 deed ik onderzoek naar de relatie tussen gemeente en inwoners in Leusden en mijn onderzoeksrapport luidde: Participatiesamenleving is een illusie. Waarom deze titel? Omdat ik ervan overtuigd ben dat we met elkaar samen de samenleving maken – iedereen draagt op zijn of haar manier bij aan de samenleving. Het is tijd voor verandering, meer voor elkaar te doen en ons niet te verstoppen achter onze voordeur. Recent ontdekte ik dat toen het met mijn gezondheid minder ging er meerdere ouders uit de klas van mijn dochter met burn-out of ziekte thuis zaten – als we dat van elkaar hadden geweten, wat een steun hadden we voor elkaar kunnen zijn. Daarom hecht ik veel waarde aan juist ontmoetingsplekken in de wijk zodat mensen elkaar weer kunnen ontmoeten en steunen.

Bewonersinitiatieven en bewonersparticipatie – gewoon het deelnemen van inwoners aan de samenleving. Dat vraagt om maatwerk en om vernieuwing. Hoe breng je het beste naar boven in bewonersparticipatie? En hoe bereiken we de zwijgende inwoners? Wanneer is het voldoende participatie? Dat zijn enkele vragen in het algemeen. Maar het gaat ook over de vragen als Welke rol is die van de raad als er bewonersparticipatie is? En welke rol heeft de gemeente in het algemeen, en specifiek de gemeenteraad bij de creatie van samenlevingsakkoorden? Een samenlevingsakkoord legt vast hoe de verschillende partners samenwerken op een specifiek vakgebied. Wie neemt wanneer welke taak en verantwoordelijkheid op zich?  En belangrijker nog, durven wij een stukje bevoegdheid los te laten?

Ik zal dus blijven zoeken naar kansen waarbij vernieuwing van de democratie centraal staat. Daarnaast is de uitdaging die ik voor mijzelf heb gesteld om op het gebied van het Sociaal Domein en Ruimtelijke Ordening de mensen die niet altijd opstaan om mee te doen, te stimuleren om wel te spreken, want een zo divers mogelijk scala aan inbreng maakt het resultaat nog mooier.

En nu naar de kadernota en het college uitvoeringsprogramma

Als GroenLinks-PvdA herkennen wij de punten die voor ons belangrijk zijn – duurzaamheid, inzetten op een gezonde en bewuste levensstijl, waarbij preventie juist een belangrijke rol speelt, en als derde de ontwikkeling om samen met inwoners aan de slag te gaan.

Grote ontwikkelingen zijn nodig om actuele thema’s als klimaatverandering en een gezonde samenleving te creëren. Wij herkennen het coalitieakkoord in het college uitvoeringsprogramma en het is mooi om te zien dat het is aangescherpt en verbeterd naar aanleiding van de reacties vanuit de samenleving en de raad. Wij begrijpen dat niet iedereen tevreden is met het proces, het ging niet zoals vorige keer, en in veel gemeentes in Nederland liep het proces na de verkiezingen op een andere manier. De vernieuwing in participatie blijft een leerproces.

Om de voortgang op de maatschappelijke prestaties als duurzaamheid, sociaal domein en woningbouw te kunnen volgen pleiten wij voor een “dashboard” . Een helder en duidelijk dashboard waar inwoners en raad de maatschappelijke ontwikkelingen op kunnen zien. Daarnaast is de aanscherping van het financiële dashboard positief.

We dagen het college uit om met een voorstel te komen voor een maatschappelijk prestaties dashboard.

Duurzaam

Duurzaamheid staat bij GroenLinks-PvdA centraal. Een leefbare wereld, ook voor de volgende generaties. In het uitvoeringsprogramma zien we dat ook terug. Zo wordt  fors ingezet op de transitieagenda Energie. Heel terecht wat ons betreft zeker als men kijkt naar afgelopen zomer alleen al. De energietransitie is in ons aller belang. Wij willen de lat hoog blijven leggen, en tegelijk wel realistisch zijn. Kortom groot denken, waarbij het klein beginnen (bijvoorbeeld Eurowoningen) en snel opschalen belangrijk is. College kijk goed naar waar de kansen zijn en pak die dan om te versnellen. Zorg voor een stappen plan wat op korte termijn opgesteld wordt met daarin bijvoorbeeld wanneer welke wijk van het gas afgaat.

En duurzaamheid is ook het omgekeerd inzamelen en het grondstoffen hergebruik, het evalueren en doorzetten van beleid om tot minder restafval te komen is mooi.

De motie is:

Verzoekt het college:

  • in de nota aan te geven dat de voorzieningen klimaatrobuust gemaakt kunnen worden;
  • hierbij de aspecten hitte, waterkwantiteit en waterkwaliteit, biodiversiteit ten minste meeneemt;
  • de uitkomsten van de hittestresstest hierbij te betrekken;
  • zo mogelijk de kosten hiervoor op te nemen in de nota

Voor GroenLinks-PvdA is in de bestuursopdracht over de Leusderheide de afbakening die luidt: “gedeeltelijke openstelling” wezenlijk. Het natuurgebied heeft veel natuurwaarde en alhoewel we van alles willen doen om meer recreatiegelegenheid te creëren in Leusden mag dat niet ten koste gaan van dit mooie stuk natuur. Kortom, college zoek slimme concepten om ecologische en cultuurhistorische waarden te beschermen en waar mogelijk te kunnen beleven. Zoek hiervoor verbinding met partners die natuur hoog in het vaandel hebben.

Sociaal domein

Het verlengen van het huidige beleidskader Sociaal Domein is realistisch om voldoende tijd en ruimte te nemen om samen met de diverse partners tot de samenlevingsakkoorden te komen. Wel hebben wij een zorg: het verlengen van het huidige beleidskader mag niet tot het uitstellen van innovaties op gebied van het sociaal domein leiden. Daarnaast vinden wij dat het financieel paragraaf 7.4 in het beleidskader niet onderdeel uitmaakt van de verlenging.

Samenleving Voorop – Samenlevingsakkoorden:

Dat het college wil vernieuwen naar een Samenleving Voorop 2.0 is nodig. In de regiegroep Samenleving Voorop kunnen raadsleden goed mee bepalen welke verdieping en doorontwikkeling mogelijk is voor een betere relatie tussen inwoners en gemeente. Voor GroenLinks-PvdA mag er meer lef in en kan de ambitie van Samenleving Voorop veel sterker staan. Hierbij is niet alleen de rol van de inwoners en bestuur van belang, maar zeker ook de rol van de raad. Wij zijn dan ook benieuwd of er ruimte is om inhoudelijk nieuwe concepten te gaan inzetten door bijvoorbeeld mee te doen aan pilots vanuit Democratie in Actie van de VNG.

De samenlevingsakkoorden zijn een mooie vernieuwing in de samenwerking met inwoners en andere belanghebbenden. Het gaat veel meer uit van de netwerk samenleving waar iedere partij zijn eigen kennis en kunde inbrengt. Zo zien wij bij het samenlevingsakkoord Zorg & Welzijn een kans voor een betere verbinding tussen de formele en informele zorg.

In het kader van preventieve zorg en inwoners meer ruimte te geven voor wat nodig is in hun eigen wijk is het investeren in wijkkamers en buurtverenigingen wat ons betreft het antwoord.

Leuker en Bruisend Leusden

Bruisend Leusden een ambitie vanuit het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA. Waarbij extra aandacht is voor een passend cultureel aanbod voor iedere doelgroep binnen de gemeente Leusden vanuit initiatieven te verwezenlijken. Waardoor de cohesie en welzijn in het dorp wordt vergroot. Daarnaast trekken bruisende evenementen veel bezoekers aan. Hier zullen de detailhandel en de horeca positieve effecten van ondervinden.

Wanneer Leusden in een spotlight komt te staan zal de mogelijkheid voor nieuwe winkeliers om zich te vestigen in één van de leeg staande winkelpanden in Leusden aantrekkelijker worden. Helaas zit dat er nog niet in. GL-PvdA verzoekt het college in 2020 opnieuw te bekijken of er een mogelijkheid is voor een cultuurfonds.

Na vaststelling van het CUP zal aan de leden van de Cultuurkoepel gevraagd worden een vervolg op de notitie Leuker Leusden en een uitvoeringsplan 2019-2022 te schrijven. Wij hechten hierbij heel veel waarde aan het betrekken en samenwerken met andere lokale (culturele) organisaties in de ontwikkeling van de nieuwe cultuurnota en om juist ook specifieke doelgroepen, zoals jongeren, te betrekken. Het cultureel aanbod is voor iedereen, ook voor kwetsbare inwoners.

Bewegen en beleven, een ideale combinatie waarin ook het Leusden Fit programma, buurt en sport coaches een belangrijke rol spelen voor een bewuste levensstijl verheugt ons zeer.

Samen met een adviseur recreatie wordt er gekeken hoe Leusden op de kaart wordt gezet. Een prachtig initiatief met voorwaarde voor ons dat hieruit een wenselijk recreatief aanbod ontstaat met een positief tastbaar toekomstperspectief . Voor onze inwoners én voor recreanten van buiten Leusden. GL-PvdA verwacht daden en zeker niet alleen woorden.

Formatie-uitbreiding:

GroenLinks-PvdA heeft er vertrouwen in dat het college formatie vraagt voor de zaken die nodig zijn. Echter bezuinigingen uit het verleden, mogen niet een motivatie zijn voor een groei nu. De groei van de organisatie is geen doel, wel een goede dienstverlening. Vorige week konden we nog lezen dat een heel aantal gemeentes hun basisregistratie niet op orde hadden waardoor WOZ waarden fout werden berekend. Dat kan en mag niet.

Wel roept de formatie-uitbreiding een aantal vragen op. Namelijk:

Structureel inhuur contracten omzetten naar een dienstverband als dat kosten besparend is dan is dat logisch. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat het college goed let op de werkdruk/stress binnen de organisatie. Deze is vastgesteld, maar wat is precies de oorzaak hier van?

Aangegeven wordt dat de strategisch adviseur voor BGT/BAG/BOR ingezet zal worden om doelmatig en efficiënt samen te kunnen werken in de regio en gezamenlijk tot een strategische agenda te komen. Hoe staat dat in relatie tot de eerder toegezegde schaalvoordelen bij de regionale samenwerking?

Daarnaast, de uitbreiding, op hospitality na, is voor vier jaar. Wat is hier de reden van?

Daar hebben wij ook nog een vraag over. De positie van Hospitality adviseur. Het is vrij laat dat nu pas wordt gekeken naar de aanpak van de hospitality in het Nieuwe Huis van Leusden, had dit niet al veel eerder in gang gezet moeten worden? We kunnen dat niet terugdraaien. Echter dat nu al gezegd wordt dat een hospitality adviseur voor twee jaar nodig is vinden wij overbodig. Wij pleiten voor een versnelling van het proces en dienen een amendement in zodat het maar voor een jaar is.
Om te eindigen hechten wij veel waarde aan de volgende punten

  • Het ontwikkelen van een dashboard met maatschappelijke prestaties zodat inwoners, raad en college de nieuwe ontwikkelingen kan monitoren
  • Duurzaamheid staat bij ons voorop. Wij vragen om op korte termijn een stappen plan te realiseren voor de energietransitie.
  • Daarnaast is het integreren van duurzame maatregelen in de Nota bovenwijkse voorzieningen om deze klimaatrobuust te maken.
  • De zorg betaalbaar maken, zonder dat de kwaliteit achteruit gaat
  • Vernieuwing in de Samenleving Voorop, met aandacht voor de rol van de raad.
  • Aandacht bij cultuur voor een programma wat elementen voor alle doelgroepen heeft.
  • We zijn kritisch op de formatie en willen de inzet van de Hospitality adviseur verminderd zien.

Dank u wel.